قضاوت نکن

 هر پرهــــــیزکار گذشـــــــته ای دارد

و هر گناهکار آینده ای

پس ، قضــــــــاوت نکن . . .

مرد

گربه دولت برسی مست نگردی مردی                             گر به ذلت برسی پست نگردی مردی

اهل عالم همه بازیچه ی دست هوسند                          گر تو بازیچه ی این دست نگردی مردی

پ ن پ

رفتم سوپر مارکت میگم اقا ببخشید یه لامپ۱۰۰محبت کنین. اورده تست کرده میگه میبری؟ میگم پـَـ نـَـ پـَـ همین جا میخورم! رفتم جلسه ثبت نام ۱ساعت وایسادم. یارو اومده میگه میخوای ثبت نام کنی؟ پـَـــ نَ پـَـــ اومدم حالتو احوالتو سفید رویتو سیه مویتو ببینم بروم !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** مرغ و از فریزر در آوردم میگه می خوای غذا درست کنی ؟! پـَـَـ نَ پـَـَــــ خانوادش اومدن از سردخونه میخوان ببرن خاکش کنن !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** به یارو میگم حاجی, بزن تو دنده من هول میدم روشن شه. میگه بزنم ۲ ؟ پَـــ نَ پَـــ بزن ۳فوتبال داره !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** اس ام اس پ ن پ رفتم مرغ فروشی به فروشنده میگم بال دارین، میگه بال مرغ؟ پـَـَـ نَ پـَـَــــ بال هواپیما، چندتا کوچه پایین تر سقوط کردیم میخوام درستش کنم !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** اس ام اس جدید پـ نه پـ پدربزرگم فوت کرده تو قبرستونیم دوستم زنگ زده میگه کجایی؟ میگم بهشت زهرا ! میگه واسه چی ؟ میگم واسه پدر بزرگم. میگه اِ ؟ فوت کرده ؟ میگم پـَـــ نَ پـَـــــ تمرینی اومدیم مانور !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** پیامک په نه په مامانم سفره پهن کرده بود ,بهش گفتم میخوای شام بیاری؟ گفت: پـَــــــــ نَ پَـــــــــ میخوام گلای سفره رو اب بدم !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** دوستم تو خونه خوابیده بود داداشم ازراه اومده میگه خوابه؟ میگم پَـــ نَ پَـــ رفته رو اسکرین سیور لگد بزنی روشن میشه!  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** اس ام اس په نه په سر سفره عقد ، حاج آقا: آیا بنده وکیلم ؟ عروس: پـَـ نـَـ پـَـ  متهمی !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** اس ام اس پ ن پ به معلممون میگم آقا اجازه هست بریم دستشویی ؟!!! میگه واجبه ؟! پ ن پس مستحبه !!  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** همسایمون عروسی داشتن دوستم خونمون بود هی سروصداشون میومد.دوستم گفت عروسیه؟ پـَـ نـَـ پـَـ همسایمون سرخ پوسته مراسم خاص خودشونه !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** رفیقم اومده خونمون! وضو گرفته میخواد نماز بخونه!می پرسه قبله کدوم طرفه؟! میگم:میخوای نماز بخونی؟! میگه: پـَـ نـَـ پـَـ میخوام دیش ماهوارتو تنظیم کنم!  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** رفتم درمونگاه , منشیه میگه : مریض شمایید؟ گفتم پَــــ نَ پَــــ من میکروبم ,اومدم خودمو معرفی کنم!  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** رفتم رستوران یارو میگه غذا میل دارید قربان؟ پ نه پ اومدم ببینم اینجا حقوق خوبه؟از کارت راضی هستی یا نه !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** داشتم میرفتم باشگاه وسط راه یادم اومد یه چیزی رو یادم رفته، برگشتم خونه.در زدم داداشم در رو بازکرده با تعجب میپرسه قاسم تویی؟!!!نرفتی باشگاه؟ میگم:پَــــ نَ پَــــ قاسم رسید من دیلیوریشم…  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** به دوستم میگم فهمیدی مریم جدا شد؟؟؟ میگه از شوهرش؟؟؟؟؟ پـَــ نَ پـَـــ چسبیده بود کف ماهیتابه کفگیر زدم جدا شد… !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** با دوستم رفتیم باغ وحش،جلوی قفسِ شیروایسادیم. دوستم میگه:شیرِ؟ میگم:پَــــ نَپَــــ… گربه اس باباش مرده ریش گذاشته!  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** تو اتاق عمل نوزاد تازه به دنیا اومده به دستیار میگم چاقو رو بده میگه میخوای بند نافو ببری؟ پـَـَـ نَ پـَـَــــ میخوام رقص چاقو کنم از مامان بچه شاباش بگیرم!!  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** بعد از چند ساعت عمل بچم به دنیااومده با کلی ذوق به بابام نشونش می دم.میگه بچته؟؟؟!! میگم پَــــ نَ پَــــ اینو الان از اینترنت دانلود کردم نسخه آزمایشیه واسه تست تا اصلش بیاد!!!  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** آهنگ اندی تو ماشین گذاشتم دوستم میگه اندیه ؟ پَـــ نَ پَـــ داریوشه,داره خودشو لوس میکنه بخندیم !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** تصادف شده زنگ زدم اورژانس میگه کسی صدمه دیده پ نه پ زنگ زدم بگم همه سالمن نگران نشو !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** تو جاده بنزین تمام کردیم وایسادیم کنار جاده ۴ لیتری تکون میدیم ! طرف اومده میگه بنزین تمام کردین ؟ میگیم:پـَـَـــ نه میگیم هورا ! ما هم از این دبـــّه ها داریم !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** استاد: کی جواب این سوالو میدونه؟ من دستمو بردم بالا استاد: میخوای جواب بدی؟ من: پــــَ نه پــــَ میخوام ببینم باد از کدوم ور میاد !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** عاقد سر سفره عقد : عروس خانم وکیلم؟ پَ نه پَ دکتری ! دعوت کردیم سطح مجلس بره بالا !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** ساعته از بیرون صدای قار قار میاد…داداشم میگه صدای کلاغه ؟ میگم پــَ نَ پـــَ قناریه متال میخونه!  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** به بابام میگم تلویزیونو بزن کانال دو … میگه روشنش کنم ؟ پَـــ نَ پَــــ تو بزن دو … من هُل میدم روشن شه  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** رفتیم کوه … دارم چوب جمع میکنم … میگه می خوای با چوبا آتیش درست کنی؟ پَـــ نَ پَـــ پشت دریاها شهریست قایقی خواهم ساخت !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** شنگول سگشو میبره دامپزشکی منشی میگه سگت مریضه ؟ شنگول:پ ن پ خودم هاری گرفتم سگم گف من اینجا اشنا دارم بیا بریم دکتر ببینتت !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** پشت در اتاق عمل وایستادم منتظر دکترم که برم برای زایمان پرستاره اومده نگام میکنه میگه زاءو شمایی؟… میگم پـَـ نـَـ پـَـ خواهرمه.. ترسیده منو فرستاده جاش!  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** تو اتوبوس از رو صندلی پا شدم جامو بدم یه پیرمرده میگه پا شدی من بشینم؟ پـَـ نـَـ پـَـ پا شدم با میله های اتوبوس استریپ تیز برقصم شما مسافرا تا مقصد حال کنین.  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** ساعت ۸ صبح کلاس داریم .منم خمیازه میکشم و دهنم یه متر باز میشه . استاد میگه چیه خوابت میاد؟ پـَـ نـَـ پـَـ میخوام بخورمت  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** تو ایستگاه متروی آزادی یکی ازم پرسید اینجا آخرشه؟ منم گفتم پـَـ نـَـ پـَـ نیم ساعت برای ناهار و نماز نگه داشته بعد دوباره راه میوفته  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** دوازده شب رسیدم دم خونه کلید نداشتم به داداشم زنگ زدم میگم یواش درو باز کن بقیه بیدار نشن .میگه در خونه رو؟ پَـــ نَ پَـــ در یخچالو!!! سر شب گرمم بود رفتم پشت تخم مرغها !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** دارن گوسفندرو قربونی میکنن … یه آفتابه آوردن که بش آب بدن اومده میگه میخوان با آفتابه بش آب بدن؟! پَ نه پَ آفتابه آوردن ببرنش دستشویی استرسش از بین بره !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** رفتیم پایگاه انتقال خون میگه شمام اومدین خون بدین؟ پـــ نه پــ ما پشه ایم اومدیم مهمونی…!  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** تو خیابون با دوستم داشتم راه می رفتم ، یارو موتوریه گوشیمو از دستم قاپید دوستم گفت گوشیتو دزدید ؟ گفتم پـَـــ نَ پـَــ برد سیستم عاملشو آپدیت کنه فردا میاره !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** شیشه رفته تو دستم , دارم از درد جیغ و داد می کنم به رفیقم میگم در بیار, میگه شیشه رو؟ میگم پَــــ نَ پَــــ , ادای من و در بیار شاد شیم !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** تصادف کردم، زنگ زدم ۱۱۰ … پلیسه اومده میگه تصادف کردی؟! گفتم پـــ نَ پَـــــ اینا همش نقشه بود بیای ببینمت !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** یارو با ۱۶۰ تا سرعت زده به یه عابر پیاده ، عابره پرت شده ۲۰ متر اونطرفتر افتاده زمین هیچ تکونیم نمیخوره.دوستم میگه یعنی مرده؟ میگم پـَـَـ نَ پـَـَــــ داره تمارض میکنه پنالتی بگیره !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** بعد از کلی کلنجار رفتن با شریکم بهش گفتم باید از هم جدا شیم میگه یعنی جداً ازهم جدا شیم؟ پَـــ نَ پَــــ من فقط عاشق اینم حرف قلبتو بدونم الکی بگم جدا شیم، تو بگی که نمیتونم !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** یارو اومده خونه رو ببینه واسه خرید. تا طبقه سوم با پله اومده میگه پس اینجا کلا آسانسور نداره!! پَـــ نَ پَــــ آسانسور داره ولی از طبقه چهارم شروع میشه !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** رفتم خونه دیدم ماهی از تنگ افتاده بیرون داداشم میگه یعنی مرده؟ میگم پـَـَـ نَ پـَـَــ دوگانه سوزش کردم وقتی آب نیست با هوا کار میکنه!  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** دارم تو خونه رو ترد میل میدوام بابام میاد میگه داری میدویی لاغر کنی ؟؟ پَـــ نَ پَـــ کلاسم دیر شده عجله دارم !  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** مادر دانش آموزِ اومده مدرسه….معلم بهش میگه با بچتون ریاضی تمرین کنین میگه تو خونه؟….پَـــ نَ پــــ تو زمین های خاکی (اکثر قهرمانا از زمین های خاکی شروع کردن !)  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** خوابیدم.!!! سره کلاس دستمو بردم بالا سوال کنم.استاده میپرسه سوال داری؟؟؟ میگم پـَـ نـَـ پـَـ میخواستم بینم کولر باد میده یا نه که خداروشکر حل شد!!  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** تو توالت بودم و تو حال خودم.. یک هو یکی محکم زد به در …. گفتم بله .. دیدم داداشمه میگه اه تو اونجایی !!! گفتم پـَـ نـَـ پـَـ این صدای منشی توالته .. لطفا بعد از شنیدن بوق بفرمایین داخل.  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** وسط جاده خلخال زنجان پنچری ماشینمو می گرفتم یه آقاه رسید گفت پنچر شدی؟ گفتم پـَـ نـَـ پـَـ لاستیکم گرمش شد در آوردم هوا بخوره!!  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** نشستیم داریم “سقوط آزاد” میبینیم ، داداشم میگه این دریا ئه واقعا کیشه؟؟؟ پـَـ نـَـ پـَـ دارن اسکلمون میکنن … شهرک سینمایی رو آب کردن  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** دوش دیدم که ملایک در میخانه زدند. گل ادم بسرشتند و به پیمانه زدند. پـَـ نـَـ پـَـ کچلی را بگرفتند و سرش شانه زدند!!!  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** اومدم یه سوسکو تو آشپزخونه بکشم … رفیقم می گه : می خوای بکشیش ؟ گفتم پـَـ نـَـ پـَـ می خوام باهاش وارده مذاکره بشم اجاره خونه رو شریکی بدیم  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** من : سلام علی خوبی ؟ علی : سلام ،شما ؟ من : آرمینم . علی : اٍ آرمین تویی ؟ من : پـَـ نـَـ پـَـ  راهنمای ۴۷۳ ، بفـــرمائید! .  *****   *****   *****  *****   *****   *****  *****   *****   ***** بچه رو از بیمارستان آوردیم خونه بعد خوابوندیمش. فک و فامیل اومدن عیادت. یکی میگه ای جان بچه خوابه؟ پـَـ نـَـ پـَـ گذاشتیم شارژ بشه آخه گفتن اولش که میخواین شارژ کنین چند ساعت خاموشش کنین!   Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin-top:0in; mso-para-margin-right:0in; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0in; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"; mso-bidi-font-family:Tahoma; mso-bidi-language:FA;}

نغز

چند خوردی چرب و شیرین از حلیم                                  امتحان کن چند روزی در رژیم

          من نگويم كه مرا از قفس آزاد كنيد                                                 قفسم برده به باغي و درش باز كنيد

آنکس که بداند و بداند که بداند                                                 بايد برود غازبه کنجي بچراند

آنکس که بداند و نداند که بداند                                                               بهتر برود خويش به گوري بتپاند

آنکس که نداند و بداند که نداند                                                       با پارتي وبا پول خر خويش براند

آنکس که نداند و نداند که نداند                                                     برپست رياست ابدالدهر بماند

برو کار می کن مگو چیست کار                                                      مکن تنبلی و نگو نیست کار

سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز                                         مرده آنست که دستش بزنی جم نخورد

یا رب آن نو گل خندان که سپردی به منش                                   از بس که ننر  بود سپردم   به ننش

ی

یابزرگی  و  عز  و نعمت  و جاه                                                                   یا چو مردانت مرگ  رویاروی

یاچنان نمای  که  هستی                                                         یا چنان باش  که  می نمایی

یاد  باد   آنکه سر  کوی  توام  منزل بود                                               دیده  را روشنی از خاک  درت حاصل بود

یار اگر ننشست با ما نیست  جای اعتراض                                              پادشاهی کامران بود از گدایی عار داشت

یارب  آن نوگل خندان که سپردی به منش                                                   می سپارم به تو از دست حسود چمنش

یارب  مباد  که  گدا معتبر   شود                                                   گر معتبر شود  ز  خدا بی خبر شود

یارب سببی ساز که یارم به سلامت                                                          باز آید و برهاندم  از بند ملامت

یامکن  با  پیلبانان  دوستی                                                         یا   بنا  کن  خانه ای  در خورد پیل

یک  دل شکسته گر  دعاگویتان  باشد                                                          به  ز  آن که خود نشسته  و دعا کنید

یک  لحظه تو غافل  ز     بر  شاه   مباشی                                                   شاید نظری کرد  و تو آگاه مباشی

یک دست که تا به کار خود پردازی                               بادست  دگر  زدیگران گیری  دست(دانی که چرا)

یک قصه بیش نیست غم عشق وین عجب                                      کز هر زبان که می شنوم نامکرر است

یک نقطه بیش نیست  بین رحیم و رجیم                                        از نقطه ای بترس که شیطانی ات کند

یکی   بچه   گرگ   می پرورید                                            چو  پرورده   شد  خواجه  را    بردرید

یکی نغز  بازی کند  روزگار                                                 که بنشاندت نزد آموزگار(چوگویی-رودکی)

ياد  باد  آن  كو    به قصد   خون  ما                                                عهد  را بشكست  و  پيمان   نيز  هم

ياري  اندر كس نمي بينم  ياران را چه شد                                           دوستي كي آخر آمد  دوستداران راچه شد

يوسف  گم  گشته  باز آيد  به كنعان  غم مخور                                     كلبه ي احزان شود  روزي گلستان غم مخور

ه

هان مشو نوميد    چون  واقف  نه اي از سر غيب                                           باشد اندر پرده بازيهاي پنهان غم مخور

هر  که  را  روی  خوش  و خوی نکوست                                                      مرده   و زنده ی من  عاشق  اوست

هر  که  را خوابگه  آخر  مشتی  خاک است                                                        گو  چه  حاجت  که به  افلاک  کشی  ایوان  را

هر  كه  شد  محرم  دل  در  حرم  يار  بماند                                           وآن كه  اين  كار  ندانست   در  انكار  بماند

هر  مي  لعل  كز آن دست  بلورين ستديم                                             آب  حسرت  شد  و  در  چشم    گهر بار  بماند

هر  نیک  و بدی که در کتاب است                                           بر هم بزنید که وقت  خواب است

هر بیشه گمان مبر  که خالیست                                             شاید که پلنگ خفته باشد

هر چند  بردی آبم  روی  از درت  نتابم                                               جور  از حبیب  خوشتر  کز مدعی  رعایت

هر چه كني  بكن   مكن   ترك  من  اي  نگارمن                                             هرچه بري  ببر  مبر  سنگدلي  بكار من

هر چیزی که بفکرت  آید                                                   گر  صبر کنی  به دستت آید

هر حدیثی  که بوی  درد کند                                                                شرح  احوال  تو به توی  من است

هر کجا  محرم شدی  چشم از خیانت باز دار                                ای بسا محرم که با یک نقطه مجرم  میشود

هر که او بیدارتر   پر  درد تر                                                                هرکه  او  آگاه  تر   رخ  زردتر

هر که در این دیر مقربتر است                                                        جام بلا بیشترش می دهند

هرچند  بردي  آبم   روي  از  درت  نتابم                                            جور  از  حبيب  خوشتر  كز  مدعي  رعايت

هرچه  از     دونان به منت خواستی                                                          در تن افزودی  و از  جان کاستی

هرچه  بگندد نمکش میزنند                                                                          وای به روزی  که   بگندد     نمک

هرچه  روي  برو  مرو  راه   خلاف دوستي                                            هرچه زني بزن مزن   طعنه بروزگار من

هرچه بري ببر  مبر رشته الفت مرا                                                                         هرچه كني  بكن  مكن   خانه ي  اعتبار من

هرچه دهي بده مده زلف بباد اي صنم                                                                هرچه  نهي  بنه  منه   دام به رهگذار من

هرچه كشي  بكش مكش  باده ببزم مدعي                                                هرچه  خوري بخور  مخور  خون  من اي  نگار  من

هرچه هلي  بهل مهل  پرده  بروي چون  قمر                                              هرچه  دري   بدر    مدر   پرده اعتبار  من

هرکس  بدما به خلق گویدماسینه او نمی خراشیم                       ماخوبی او به خلق گوییم  تا هردو دروغ گفته باشیم

هرکس  به جهان پای کرامت دارد                                        از دست عدو سری سلامت دارد

هرکس  به زبانی  صفت  حمد تو گوید                                                بلبل  به غزلخوانی  و قمری  به ترانه

هرکس که نداند  و    نداند   که نداند                                                       در  جهل مرکب  ابدالدهر بماند

هرکس که نمک خورد نمکدان شکند                                               در محفل رندان جهان سگ به از اوست

هرکسی  پنج  روزی  نوبت  اوست                                                 دور  مجنون  گذشت و نوبت  ماست

هرکسی  را   بخت  برگردد                                                        اسبش اندر طویله      خر    گردد

هرکسی  را بهر کاری ساختند                                                    میل آنرا  در  دلش  انداختند

هرکسی از  ظنّ  خود  شد یار من                                         از  درون (خود)من نجست  اسرار  من

هرکه     با     پولاد  بازو    پنجه   کرد                                                      ساعد  سیمین خود  را    رنجه  کرد

هرکه  منظور  خود  از  غیر  خدا می  طلبد                                                   او گدائیست که حاجت  ز گدا  می طلبد

هرکه  ناموزد  از گذشت روزگار                                                           هیچ  ناموزد    از   هیچ     آموزگار

هرکه اول بنگرد پایان   کار                                                  اندر آخر او نگردد   شرمسار

هرکه آمد   عمارتی نو   ساخت                                                        رفت و منزل به   دیگری  پرداخت

هرکه بدی  کرد  به بد یار شد                                                             هم به بد خویش  گرفتار   شد

هرکه عیب  دگران   نزد  تو آورد  و شمرد                                                            به یقین  عیب  تو پیش  دگران  خواهد برد

هرکی شدت حلقه ی در  زود  برد  حلقه ی  زر                                                              خاصه که در  باز کنی   محرم دروازه شود

هركسي  كو  دور ماند  از  اصل خويش                                                        باز جويد  روزگار  وصل  خويش

هركه در  اين دير  مقربتر   است                                                       جام  بلا بيشترش ميدهند

هرگز  غم  دو  روز مرا  یاد نگشت                                                   روزی  که نیامدست و روزی  که گذشت(خیام)

هزار  از  بهر    می  خوردن  بود  یار                                                      یکی  را بهر  غم خوردن  نگهدار

هزار  نکته ی  باریکتر  ز مو  اینجاست                                                       نه  هرکه  سر بتراشد قلندری  داند

هزاران خواستند این دل بگیرند                                                        ندادم چون عزیز دل  تو بودی(بگیرازمن تو)

هفت شهر عشق را عطار گشت                                                 ما هنوز اندر خم یک کوچه ایم

همت اگر سلسله جنبان شود                                                         مور  تواند  که سلیمان شود

همه درگاه تو جويم همه از فضل تو پويم                                                همه توحيد تو گويم  كه بتوحيد سزايي

هنگام  وداع  تو زبس گریه  که کردم                                                         دور  از  رخ تو چشم مرا نور نماندست

هنگام تنگدستی  در عیش  کوش  و مستی                                                         کاین کیمیای هستی    قارون کند گدارا

هین سخن  تازه    بگوتا  دو جهان تازه شود                                          وا  رهد  از حدّ  جهان  بی حد  و اندازه شود

و

                  وآنگاه   براای خشت گور  دگران                          در کالبدی کشند  خاک من و تو(از تن چو برفت)

وفا نكردي و كردم، بسر نبردي و بردم                                    ثبات عهد مرا   ديدي  اي فروغ اميدم؟

وقت ضرورت چو نماند گریز                                  دست بگیرد   سر  شمشیر  تیز

وه که با این عمرهای کوته بی اعتبار                                  اینچنین غافل شدن از چون منی  شیدا چرا

 

ن

ناز پرورده تنعم نبرد  راه به دوست                                           عاشقی شیوه  ی  رندا ن   بلاکش باشد

نازم به ناز آنکس که ننازد به ناز خویش                      ما را به ناز  ناز فروشان نیاز نیست(تاخدابنده)

نازنینی چو تو پاکیزه دل و پاک نهاد                                      بهتر آنست که با مردم بد ننشینی

ناکسان  گر بالا نشینند عیب  نیست                                روی دریا کف نشیند  قعر  دریا گوهر  است

ناگاه یکی کوزه برآورد خروش                                   کو  کوزه خر  و   کوزه گر  و   کوزه فروش(در کارگه )

نام نیکو   گر بماند ز  آدمی                                                به که ا ز و  ماند سرای  زرنگار

نبارد   هوا   تا    نگویی   ببار                                          زمین  ناورد تا نگویی  بیار  (نظامی)

نپرسی  حال  یار  دلفکارت                                                  که هجران چون کند با روزگارت

ندارد   اشتیاق و میل شیرین کوهکن   ورنه                        به ضرب تیشه  صد چون بیستون از   پیش  بردارد

نردبان این جهان ما و منی ست                              عاقبت  زین نردبان افتادنی ست(ابله است کو)

نشود فاش کسی آنچه میان من وتوست                                 تا اشارات نظر نامه رسان من وتوست

نظر به کار مفیدم نمی نماید کس                                              هزار دیده نگهبا ن اشتباه من است

نعمت ما به  چشم همسایه  صدبرابر فزون کند پایه               چون به چشم نیاز می بیند مرغ همسایه را غاز می بیند

نقش ما  گو ننگارند  به دیباچه ی عقل                          هر کجا نامه ی عشق است  نشان من و توست

نگهدار فرصت که عالم دمی است                                          دمی  پیش دانا  به از عالمی است

نو بهار است در آن كوش كه خوشدل  باشي                                             كه بسي گل بدمد  باز  و تو در گل باشي

نوشته است بر خاک بهرام گور                                                                 که دست کرم  به ز     بازوی   زور

نوشدارو که پس از مرگ سهراب دهند                                                               عقل  داند که بدان زنده نده نگردد سهراب

نه  زین  ظلمت  همی  یابم  امانی                                                              نه از  نور سحر بینم نشانی(نظامی)

نه چندان بخور کز دهانت برآید                                                                      نه چندان که از ضعف جانت  برآید

نه در غربت دلم شادو نه رویی در وطن دارم                                                   الهی بخت برگردد از این طالع که من دارم

نه دستی داشتم  بر سر   نه  پایی داشتم  در گل                                            به دست خویشتن کردم  اینچنین بی دست و پا  خود را

نه قاضیم  نه مدرس  نه  محتسب  نه فقیه                                   مرا چکار  که منع شرابخواره کنم(عیب می)

نه گرفتار بود هرکه فغانی دارد                                                      ناله ی مرغ گرفتار نشانی دارد

نه من خام    طمع عشق  تو می ورزم و بس                                    که چو من سوخته در خیل تو بسیاری هست

نه هرکه طرف کله  کج نهاد  و تند نشست                                   کلاهداری و آیین قیصری داند

نی همه  یک نام دارد در نیستانها   ولیک                                           از یکی نی قند  خیزد   وز  دگر  نی   بوریا

نیست پروا تلخکامان  را  زسختیهای  عشق                                                آب  دریا  در مذاق ماهی  دریا خوش است

نیش عقرب  نه از  ره کین است                                        اقتضای طبیعتش اینست

             نیکی نبود  سزای بد کرداری                                             بد می کنی  و نیک طمع میداری

                              نیم نانی گر خورد مرد خدای                                         بذل درویشا نکند نیمی دگر(ملک اقلیمی)

ني  حديث  راه  پر  خون  مي كند                                                          قصه هاي عشق مجنون مي كند

ني حريف  هركه  از   ياري  بريد                                                    پرده هايش  پرده هاي  ما  دريد

م

ما   زیاران چشم  یاری داشتیم                                                    خود غلط  بود  آنچه می  پنداشتیم

ما  آزموده ایم  در این شهر  بخت  خویش                                          بیرون باید کشید از این  شهر  رخت  خویش

ما  ترک سر بگفتیم   تا دردسر نباشد                                                غیر از خیال جانان  در جان و سر نباشد

ما  خوبی  او   به خلق گوییم                                                  تا هر   دو  دروغ گفته  باشیم(هرکس بد ما)

ما  در  ره   دوست نقض پیمان نکنیم                                             گر  جان طلبد دریغ  از جان نکنیم(دنیااگراز)

ما  ز  آغاز  و      ز  انجام  جهان  بی خبریم                                       اول   و آخر  این کهنه کتاب افتاده است

ما  ز هر صاحبدلی  یک شمه کار آموختیم                                      ناله از  نی  گریه از  ابر بها رآموختیم

ما  شبی دست  برآریم  و دعایی بکنیم                                   غم هجران تو  را چاره ز جایی  بکنیم

ما بدین در نه پی حشمت و جاه آمده ایم                                                       از بد حادثه اینجا به پناه  آمده ایم

ما بدين در نه پي  حشمت و جاه  آمده ايم                                                                 از  بد   حادثه   اينجا   به  پناه  آمده ايم

ما ترک سر بگفتیم تا دردسر نباشد                                                      غیر از خیال جانان   در جان و سر  نباشد(در روی)

ما جفا از تو ندیدیم و تو خود نپسندی                              آنچه در مذهب اصحاب طریقت نبود(خستگان-گرمدد-چون طهارت)

ما ز ياران چشم ياری داشتيم                                                  خود غلط بود آن چه ما  پنداشتيم

ما زنده بر آنیم که آرام نگیریم                                                        موجیم که آسودگی ما  عدم  ماست

ما که راضی شده ایم  رزق مقرر  شده  را                                                       نکشیم ناز گدایان توانگر شده  را

ما که همسایه ی اشکیم ولی با دل تنگ                                                      گر  لبی  خنده  زند  یاد شمائیم

ماجرای  من و معشوق مرا پایان نیست                                                  هرچه آغاز  ندارد نپذیرد پایان

مار  بد زخم ار  زند بر جان   زند                                                            یار  بر جان و بر ایمان زند

مال را گر بهر دین باشی حمول                                                    نَعمَ مالُ صالحُ    خواندش رسول

ماه   درخشنده     چو     پنهان   شود                                                  شب پره    بازیگر   میدان    شود

مایه ی اصل و نصب  در گردش گردون زر است               دائماً  خون  می خوردشمشیری که صاحب جوهر است

مائیم  و نوای  بی نوایی                                                            بسمله   اگر    حریف        مایی

مبر  ز  موی  سفید   گمان به عمر   دراز                                                     جوان  ز  حادثه  ای پیر  می شود گاهی

مجو   دوستی  عهد از جهان  سست نهاد                                                                   کاین  عجوزه  عروس هزار داماد است

محبت را به دل دادن صفای سینه می خواهد                                                 بیاد یکدگر بودن  دل بی کینه می خواهد

محتسب  شيخ  شد  و  فسق  خود  از  ياد ببرد                                            قصه  ماست     كه  در  هر سر  بازار بماند

محرم  اين  هوش  جز  بيهوش نيست                                         مر  زبان  را مشتري جز گوش نيست

مدعی  خواست که از بیخ کند  ریشه ی ما                                           غافل از آنکه  خدا هست در اندیشه ی ما

مدعی  خواست که آید  به تماشاگه   راز                                                           دست غیب آمد  و بر سینه  نا  محرم زد

مرا  مهر  سیه چشمان ز سر بیرون نخواهد شد                                           قضای آسمان است این و دیگرگون نخواهد شد

مرا به کار جهان هرگز التفات نبود                                                         رخ تو در نظر من  چنین (خوشش) آراست

مرا نصيب  غم آمد  به شادي همه عالم                                                    چرا   كه از  همه  عالم  محبت  تو گزيدم

مرد  آنست  که  از نسل سیاوش  باشد                                                           عاشقی  شیوه ی رندان بلاکش باشد

مرد  را  دردی اگر  باشد خوش است                                                                   درد بی دردی علاجش  آتش  است

   مردی نبود فتاده را پای زدن                                             گر دست فتاده را بگیری مردی(گربرسرنفس)

مرو به هند وبیا  با خدای  خویش  بساز                                            به هرکجا که روی  آسمان  همین رنگ است

مزدور خفته را ندهد   مزد هیچکس                                              میدان  همت است جهان  خوابگاه نیست

مزرع سبز فلک دیدم و داس مه نو                                                       یادم از کشتهی خویش آمد  و هنگام  درو

مژده دادند   که بر ما گذری خواهی کرد                                    نیت خیر مگردان که مبارک فالیست

مسکین خر اگر چه بی تمیز است                                     چون بار همی برد  عزیز است(چون فرومانی-گاوان وخران)

مسلمانان  مر ا  وقتی  دلی بود                                              که  با    وی گفتمی  گر مشکلی بود(به گردابی چو)

مشو غره بر حسن گفتا رخویش                                   به تحسین نادان و پندار خویش

معیار دوستان  دغل  روز حاجت است                                قرضی به رسم تجربه از دوستان طلب

مغرور بدانی که نخوردست تو را                               تعجیل مکن هم بخورد دیر نشد(برچرخ فلک)

مکن پیش  دیوار  غیبت  بسی                                                  بود  کز  پسش    گوش دارد کسی

ملامت گوي  بي حاصل ترنج از دست نشناسد                   در آن معرض كه چون يوسف جمال از پرده بنمايي

ملک اقلیمی بگیرد  پادشاه                                                  همچنان در بند اقلیمی دگر(نیم نانی گر)

ملکا مها نگارا   صنما  بتا  بهارا                                                  متحیرم ندانم   که تو خود چه نام  داری

من   چگویم که تو را نازکی طبع  لطیف                                             تا بحدّیست  که آهسته دعا  نتوان کرد

من   گداي   در  پر  دولت  آن  درويشم                                          كه قدش  بهر  طمع  پيش  شهي خم  نشود

من  آن  مرغم که افکندم به صد  دام  بلا خود  را                                     به یک پرواز ناهنگام  کردم مبطلا خود  را

من  آن گلبرگ  مغرورم  که می  میرم  ز  بی آبی                                                ولی  با حسرت و خواری  پی شبنم نمی گردم

من  به  در  گفتم  ولیکن بشنو  ند                                    نکته ها  را مو  به  مو   دیوارها

من  که چون پروانه ام  پروا  نیم از شمع  غم                                    چونکه بی پروا  شدم  در  رهگذار زندگی

من  گدای  در پر  دولت آن درویشم                                    که قدش بهر طمع  پیش شهی خم  نشود

من  مانده ام  مهجور  از او   دل خسته و  رنجور  از او              گوئی  که نیشی  دور  از او   در استخوانم میرود

من  نگویم  که به  درد  دل  من گوش کنید                                        بهتر  آنست  فراموش کنید

من  نگويم  كه مرا از قفس آزاد   كنيد                                  قفسم برده  به باغي  و  دلم  شاد كنيد

من  نه آنم که زبونی کشم از  چرخ  فلک                              چرخ بر هم زنم ار غیر مرادم چرخد

من از بیگانگان هرگز ننالم                                               که با من هرچه کرد   آن  آشنا  کرد

من از چشمان خود آموختم  رسم وفا  را                          که هر عضوی به درد آید بجایش  دیده می گرید

من اینجابس دلم تنگ است                                    وهر سازی که می بینم بد آهنگ است(بیاره توشه برداریم)

من آن رندم که گیرم  از شهان باج                                 بپوشم جوشن  و بر سر نهم تاج

من بودم و دوش یار سیمین تن من                               جمعی زنشاط و عیش پیرامن من(آنها همه صبحدم)

من به خود نامدم اینجا  که  به خود باز  روم                                           آنکه آورد مرا   باز  برد  در  وطنم

من که ملول گشتمی از نفس فرشتگان                                     قال و مقال  عالمی  میکشم از برای  تو

من مست و تو  ديوا نه    ما را   كه برد  خانه                                  صد بار  تو را  گفتم  كم خور  دو سه  پيمانه

من ندانستم  از  اول  که تو  بی  مهر  و   وفایی                                 عهد  نبستن  از  آن  به که ببندی و نپایی

من ندانم کیستی  یا از کجایی چیستی                                           اخم اگر کردی  یقین دارم  که از ما نیستی

من نشستم مشق لیلی  می کنم                               خاطر خود  را تسلی میکنم(چون میسرنیست)

منتظران را به لب آمد نفس                               ای به تو فریاد    به فریاد     رس

منسوخ شد  مروت و معدوم شد  وفا                            زین هردو    نام  ماند  چو سیمرغ و کیمیا

منکر  گوشه نشینان  خرابات مباش                                      تو چه دانی که در آن گوشه  چه ها می گذرد(گر می نخوری-عیب می)

مورچگان را  چو  بود  اتفاق                                                   شیر ژیان   را بدرانند    پوست

مهتری گر بکام شیر  در  است                                     شو خطر  کن  زکام شیر بجوی

می باش  به جدّ  و  جهد   در کار                                                دامان طلب  ز  دست بردار(هرچیزی که)

میاسای  ز آموختن  یک زمان                                          به  دانش  میفکن  دل  اندر گمان

میان ماه من تا ماه گردون                                                        تفاوت از زمین تا آسمان است

میهمان سخت عزیز است ولیکن چو نفس                                   خفقان آرد  اگر آید و بیرون نرود

ل

لاف از سخن  چو در  توان زد                                                    آن خشت بود كه پر توان زد

لاف سرپنجگي  و  دعوي مردي بگذار                                                       بنده نفس فرومايه  چه مردي  چه زني

لب  و  دندان  سنايي  همه  توحيد تو گويد                                                        مگر از آتش دوزخ  بودش روي رهايي

لعلی از کان مروت برنیامد سال‌هاست                                                    تابش خورشید و سعی باد و باران را چه شد

گ

                                                                گاوان و خران بار  بردار                         به  ز  آدمیان مردم آزار

گدا را  چو حاصل شود  نان شام                                 چنان  شاد خسبد  که سلطان شام

گرامانت بسلامت ببرم باکی نیست                                             بی دلی   سهل  بود  گر  نبود   بی دینی

گربر سر نفس خود امیری  مردی                                                     ور بر دگری خرده نگیری  مردی

گربری  گوشم  و  ورکنی دمبم                                                               که من از  جای  خود  نمی جنبم

گربمرد عدو  جای شادمانی نیست                                                                           که زندگانی ما نیز جاودانی  نیست

گربه سخن  درآورم  مرغ سخن  سرای  را                        از غم عشق  سر  دهی گریه ی های های را

گربه صد منزل فراق افتد میان ما و دوست                                     همچنانش در میان جان شیرین منزل است

گربه ی مسکین اگر پر داشتی                                                     تخم گنجشک از زمین برداشتی

گرجام جهان نمای می جویی تو                            در صندقی نهاده در سینه ی توست(ای درلب-بیرون زتو)

گرچلیپای سر زلف  زهم بگشاید                                      بس مسلمان که شود کشته ی آن کافر کیش

گرچه سیم  و  زر   ز سنگ  آید همی                                                 در همه سنگی نباشد  زر   و سیم

               گرچه یاران فارغند از  یاد من                                                       از من ایشان را هزاران یاد بود

گرحکم شد که مست گیرند                                                                                در شهر هر آنچه  هست گیرند

گرد  نام پدر چه می گردی                                                                      پدر  خویش باش اگر  مردی

گردایره ی کوزه  ز گوهر سازند                                         از کوزه همان   برون طراود که در اوست

گرراهزن     تو   باشی                                                            صد  کاروان          توان      زد

گرشود بیمار  دشمن با طبیب                                  ور کند کودک  عداوت با ادیب(در حقیقت)

گرعشق  به بال عشق  بستی                                                                 تا هست جهان  همیشه هستی

گرعیسی خرش  به کعبه برند                                                                     چون بیاید  هنوز هم خر  باشد

گرمدد خواستم از  دیر مغان عیب مکن                           شیخ ما گفت که در صومعه  همت نبود(خستگان-ماجفا -چون طهارت)

گرمرد   رهی   میان خون باید  رفت                                       وز  پای فتاده  سرنگون باید رفت(تو پای به راه)

گرمیسر نیست برمن کام او                             عشق بازی می کنم با نام او(من نشستم مشق)

گرنگهدار  من آنست که من میدانم                                          شیشه  را  در بغل سنگ نگه میدارد

گرهست تو را عقل درونت                                                       تدبیر بلا  قبل  وقوع است(خودم)

گرید  و سوزد  و  افروزد     و    نابود شود                                        هرکه چون شمع بخندد   به شب  تار  کسی(عاقبت دست)

گشت  بیمار  که چون چشم  تو گردد  نرگس                              شیوه ی تو نشدش  حاصل و بیمار  بماند

گشته ام در جهان  و هر  دو عالم                                              دلبري برگزيده ام كه مپرس

گفت پیغمبر که چون کوبی دری                                                                         عاقبت  زان در  برون آید سری

گفتم ز مهر  ورزان   رسم  وفا  بياموز                                                                          گفتا  ز خوبرويان  اين  كار  كمتر آيد

      گفتم صنما سیمبری گفت برم                                                          گفتم که عبیر و عنبری  گفت برم

گفتم كه  گشايم  اين  گره    در    سي    سال                                   بود  آن  گره   و  هزار  ديگر  افتاد

گفتم كه ز عشقت  اگر اي  يار بميرم                                                          مجنون  تو  باشم به سر    دار  بميرم

گفته بودم چو بیایی غم دل باتو بگویم                                                        چه بگویم که غم از دل برود  چون تو بیایی

گفتی که پس  از سیاه رنگی نبود                                                              پس موی سیاه من چرا گشت سفید

گل اگر چه هست بس صاحب جمال                                                   حسن او در هفته ای گیرد زوال

           گل بی رخ یار خوش نباشد                                               بی باده بهار  خوش نباشد(طرف چمن وطواف)

گل چو با  زاغ  و زغن  عهد نهان  می بندد                                       دگر ای مرغ چمن لب به سخن  وانکنی

گل در بر     و می در  کف و معشوقه بکام است                                     سلطان جهانم به چنین روز غلام است

گل زکجی  خار  درآغوش  یافت                                    نیشکر  از  راستی آن نوش یافت

گنج زر گر نبود  گنج قناعت باقیست                                               آنکه آن داد به شاهان  به گدایان این داد

گنه کرد  در بلخ   آ هنگری                                               به شوشتر زدند  گردن مسگری

گوش  اگر  گوش  تو و ناله اگر ناله ی ماست                                آنکه به جایی نرسد فریاد است

گوهر  خود  را هویدا کن  کمال  اینست و بس                             خویش را  در خویش  پیدا  کن  کمال اینست  و بس

گوهر خود  را مزن بر سنگ هر  ناقابلی                                             صبر کن پیدا شود گوهر شناس  قابلی

گویند کسان بهشت با حور خوشست                                                      من می گویم که آب  انگور خوشست(این نقد بگیر)

گویند مردمان غم دیوانه می خورند                                            دیوانه هم شدیم و غم ما کسی نخورد(عاقل مباش)

گه به  کوفه  گه  به شامم  می کشد                                                        می کشد هرجا که خاطر خواه اوست(رشته ای بر گردنم)

گه منت خلق  گه منت روزگار                                                   ای مرگ بیا که  زندگی ما را کشت

گیریم  پدر تو بود فاضل                                                             از فضل پدر  تو  را چه حاصل

گیریم که آب رفته به جوی آید                                                       با آبروی رفته چه باید کرد

گیریم که خلق را به فریبی  بفریبی                                                   با دست انتقام  طبیعت چه می کنی

گربه دولت برسی مست نگردی مردی                             گر به ذلت برسی پست نگردی مردی(اهل عالم)

ک

کاش این مهربونی از دوسر بود                                                          که یکسر مهربونی دردسر بود

کاش هر گز در محبت شک نبود                                                                       تک سوار مهربانی تک نبود

کاش بر لوحی که بر جان و دل است                                                      واژه تلخ خیانت حک نبود

کان به نابینایی از راه   اوفتاد                                      وین  دو چشمش بود  و  در چاه  اوفتاد(عام  نادان)

کرمداران عالم را  درم نیست                                               درم داران  عالم  را کرم نیست

کریمان جان فدای دوست کردند                                       سگی بگذار آخر مردمانیم(بیاتا قدر یکدیگر)

کس می  نزند  دمی  در  این معنی  راست                                          کاین   آمدن  از کجا  و رفتن  به کجاست

کسانیکه  بد  را پسندیده اند                                               ندانم   ز خوبی  چه  بد  دیده اند

کسی  کو       شد بنام  نیک مشهور                                   پس از مرگش  بزرگان زنده دانند

کم گوی  و بجز   مصلحت  خویش مگوی                                 چیزی که نپرسند   تو از پیش مگوی(دادند دو گوش)

کم گوی و گزیده گوی چون در                                                 تا ز  اندک  تو جهان شود پر

کوه و دریا و درختان همه در تسبیح اند                                           نه همه مستمعی  فهم کند این  اسرار

کهن جامه ی خویش پیراستن                                                به  از  جامه ی عاریت  خواستن

کی  غم خورد آنکه  شاد مطلق  باشد                                                وان دل که برون ز چرخ ارزق باشد

کی شعر تر  انگیزد  خاطر   که حزین باشد                                              یک نکته ازین   معنی گفتیم  و همین باشد

كاسه ی چشم حريصان  پر نشد                                                     تا    صدف      قانع     نشد      پر     در      نشد

كفرسر  زلف  او   رونق  ايمان  من                                         رونق  ايمان ز كفر    اين چه مسلماني است

كنم جان  را  فداي   خاك  پايش                                                             كسي      كارد  بنزد  من  پيامت

كي بر اين كلبه ي طوفان زده سر خواهي زد                                           اي پرستو كه پيام آور فرورديني

ق

قد خمیده ی ما سهلت نماید اما                                          برچشم دشمنان تیر از این کمان توان زد(راهی بزن-برآستان جانان)

قدر  زر  زرگر  شناسد   قدر گوهر  گوهری                            قدر  گل بلبل  شناسد قدر قنبر هم علی

قدر آن شیشه بدانید  که هست                                      نه در آن موقع که افتاد  و شکست

قدر مجموعه ی گل مرغ سحر داند و بس                                 که نه  هر  کو ورقی خواند معانی دانست(عرضه کردم)

قرار  در کف  آزادگان  نگیرد  مال                                       نه  صبر  در دل  عاشق  نه آب در غربال

قربان  وفاتم به وفاتم گذری کن                                          تابوت همی بشنوم از گوشه ی تابوت

    قرعه امروز بنام  من و فردای دگر                                      مال دنیا نشود سدّ  ره  مرگ  کسی(عاقبت خاک شود)

قطره تویی بحر تویی  لطف تویی مهر تویی                                 قند تویی   زهر تویی     بیش میازار مرا

ف

فرزند اگر چه عیب ناک است                                                   درپیش پدر ز عیب  پاک  است

فرو  ناید  سر   مردان   به  نامرد                                                         اگر   دارم کشند   مانند  حلّاج

فسحت میدان ارادت بیار                                                          تا بزند مرد سخنگوی  گوی

فهم سخن چون نکند مستمع                                                             قوّت طبع از متکلم  مجوی

غ

     غم  در  دل  من از  آنست که نیست                                                     یک دوست که با او غم دل بتوان گفت

غم عشقش  بیابان پرورم کرد                                                       هوای  بخت بی بال و پرم کرد

                         غمش تا در دلم  ماوا  گرفته ست                                                       سرم چون زلف او سودا گرفته ست

ع

عاشق از قاضي نترسد مي  بيار                                              بلكه از   يرغوي     ديوان  نيز  هم

عاقبت خاک شود حسن جمال من وتو                                خوب در می گذرد  وای  بحال من وتو(قرعه امروز بنام  )

عاقبت دست در آغوش نگارش ببرند                                     هرکه  یک بوسه ستاند   ز  لب یار کسی(گرید  و سوزد  )

عاقبت گرگ زاده  گرگ شود                                                                      گرچه با  آدمی بزرگ شود

عاقل مباش که غم دیگران خوری                             دیوانه باش که غمت دیگران خورند(گویندمردمان)

عام  نادان پریشان   روزگار                                                     به ز  دانشمند  نا    پرهیزگار(کان به نابینایی)

عجب از لطف توای گل که نشستی با خار                                          ظاهرا  مصلحت  وقت در آن می بینی

عدو شو سبب خیر گر خدا خواهد                                             خمیر مایه ی دکان شیشه گر  سنگ است

عرضه کردم  دوجهان بر دل کار افتاده                                    بجز از عشق تو  باقی  همه فانی دانست(قدر مجموعه ی گل)

عشق  چو آید  برد هوش  دل  فرزانه را                                    دزد   دانا می کشد اول چراغ خانه را

عشقت  رسد  به  فرياد    ار  خود بسان  حافظ                                              قران  ز   بر    بخواني    در  چارده     روايت

عمرها در پی  مقصود به جان گردیدیم                       دوست در خانه و ما گرد جهان گردیدیم(خودسراپرده-آب درکوزه)

عمری  که اجل  در پی او می تازد                                           هرکس  غم و اندوه خورد می بازد

عهدي كه با تو بستم   هرگز شكستني  نيست                                         اين  رشته تا  دم  مرگ   هرگز گسستني  نيست

عیب   می   جمله  چو  گفتی هنرش نیز  بگو                                    نفی حکمت مکن از بهر  دل  عامی چند

عیب پاکان زود بر مردم  هویدا می شود                                           موی اندر شیر خالص  زود پیدا می شود

ط

طاعت آن نیست که بر خاک نهی پیشانی                                         صدق پیش آر  که اخلاص به پیشانی نیست

طرف  چمن و طواف بستان                                                  بی لاله عذار خوش نباشد

طمع  را  نبايد   كه چندان  كني                                                          كه  صاحب  كرم  راپشيمان  كني

ص

صد  باد  صبا   اينجا   با   سلسله   مي  رقصند                           اين است  حريف  اي  دل  تا   باد  نپيمايي

صد انداختی  تیر  و هر صد خطاست                                   اگر هوشمندی  یک انداز  و راست

صد بار  از آن راه به آن خانه برفتید                                           یکبار از  این  راه به این خانه در آیید

صدبار بدی کردی و دیدی  ثمرش را                                        نیکی چه بدی داشت که یکبار  نکردی

صدف وار  گوهرشناسان راز                                                     دهن جز  به  لؤ لؤ نکردند باز

صفای  خانه آب است و جارو                                                   صفای دختر چشم است و ابرو

صفایی ندارد ارسطو شدن                                                           خوشا پر کشیدن پرستو شدن

صفاي  خلوت  خاطر  از آن شمع چگل جويم                                    فروغ چشم و نور دل از آن ماه ختن دارم

صلح با دشمن اگر خواهی هرگه که تو  را                                    در قفا عیب کند  در نظرش تحسین کن

ش

شاعری طبع  روان می خواهد                                                        نه معانی  نه بیان می خواهد

شاه غزلم  خواند غزالی وحشی                                                        بد نشد با غزلی صید غزالی کردم

شاهدان  گر  دلبري  زين سان كنند                                                 زاهدان  را رخنه  در  ايمان كنند

شاهي داشتم  و بر تخت گلم  جايش بود                                               حاليا تخت گلم هست ولي  شاهش كو

شرحت کسی نداند  وصفت کسی نخواند                                                   همچون  تو ماه سیما     در بحر  و بر  نباشد

شصت و شاهد هر دو دعوي بزر گي مي كنند                                   پس چرا انگشت كوچك لايق انگشتر است

شغال بیشه ی مازندران را                                                      نگیرد جز سگ مازندرانی

شمس و قمرم آمد  سمع و بصرم آمد                                          وان  سیم برم آمد    وان کان زرم آمد

س

ساقیا  زان می  نابی که ز بیگانه نهان است                                             باده در ساغر ما ریز   که ما محرم رازیم

ساقیا لطف نمودی قدحت پر می باد                                        که به تدبیر تو تشویش خمار آخر شد

ساقي بده پيمانه اي زان مي كه بي خويشم كند                                           بر حسن شورانگيز تو  عاشق تر از پيشم كند

سال خرم   فال نيكو     مال وافر       حال خوش                                  اصل ثابت نسل باقي  تخت عالي  بخت رام

سال و فال و  مال وحال واصل ونسل وتخت وبخت                               بادت اندر شهرياري برقرار و بر دوام

سالی  که نکوست از بهارش پیداست                                           ماستی که سیاست از تغارش پیداست

سایه ی حق بر سر بنده بود                                      عاقبت جوینده یابنده بود

سایه ی دولت همه ارزانی  نو دوستان                                          من سری آسوده خواهم زیر بال خویشتن

ستاره ای بدرخشید و ماه مجلس شد                                 دل رمیده ی ما را رفیق و مونس شد

سحرم دولت بيدار به بالين آمد                                                       گفت برخيز که آن خسرو شيرين آمد

سخن  گرچه دلبند و شیرین بود                                                            سزاوار تصدیق و تحسین بود

سخن کاو از  سر  اندیشه ناید                                                              نوشتن را  و گفتن  را نشاید

سخن آخر به دهان می گذرد  موذی را                                         سخنش تلخ نخواهی  دهنش  شیرین  کن

سخن در احتیاج ما و استغنای معشوقست                                        چه سود افسونگری ای دل   که در دلبر نمی گیرد

سخن را مطلع  و مقطع بباید                                                          که پر گفتن  ملالت   میفزاید

سخن عشق تویی  آنکه  برآید بزبانم                                  رنگ رخساره خبر می دهد از سرّنهانم

سر  که  نه در پای عزیزان  بود                                                   بار گرانیست  کشیدن  به دوش

سر سال و خجسته روز نوروز                                                 جهان پيروز  گشت از بخت پيروز(فخرالدين)

سرت سبز   ودلت  خوش باد  جاوید                                                    که  خوش  نقشی نمودی از خط یار

سرزنشم  مکن اگر از همه  پا کشیده ام                                               طبع لطیف آدمی  با همه  سر نمی کند

سرم  را سرسری متراش ای استاد  سلمانی                                              که ما هم در سرای خود سری داریم و سامانی

سرنشتر عشق  بر رگ  روح زدند                                                 يك قطره  از آن چكيد  و نامش  دل  شد(از شبنم )

سعدی از سرزنش غیر نترسد  هیهات                                                     غرقه در نیل چه اندیشه کند باران را

سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز                                                         مرده آنست  که نامش به نکویی نبرند

سعی  نا برده در این  راه به جایی نرسی                                                      مزد   اگر می طلبی  طاعت استاد ببر

سکوتم از رضایت نیست                                                       دلم اهل شکایت نیست

سنگ بد گوهر اگر کاسه ی زرین بشکست                                                 قیمت سنگ نیفزاید و  زر کم نشود

سنگ و گل را کند از یمن نظر لعل و عقیق                                                           هر که قدر نفس باد یمانی  دانست

سنگی به چند سال شود لعل پاره ای                                                        زنهار  تا به یک نفس نشکنی به سنگ

سوزد   مرا   سازد   مرا     در آتش   اندازد    مرا                                            وز من   رها   سازد   مرا     بيگانه از خويشم كند

سیاهی لشگر  نیاید به کار                                                            یکی مرد جنگی به از  صد هزار

سیزده را همه عالم به در امروز از شهر                                      من خود آن سیزدهم  کز همه عالم بدرم

ز

ز تو بر من آمد ستم بیشتر                                                     زنی هرزمان بر دلم نیشتر

ز دو  دیده  خون فشانم زغمت  شب جدایی                     چکنم که هست اینها  گل باغ آشنایی(عراقی)

ز نا مردمي ها  نرنجد  دلم                                                                    كه از چشم خود  هم جفا  ديده ام

­­­زان  يار دلنوازم شكريست   با شكايت                                                 گر نكته دان عشقي  بشنو  تو  اين حكايت

زاهد از کوچه ی رندان بسلامت بگذر                                                   تا خرابت نکند صحبت بدنامی چند

زاهد که درم گرفت و دینار                                                                   زاهد تر    از   او  کسی نگهدار

زخاک آفریدت خداوند پاک                                                           پس ای بنده افتادگی   کن چو خاک

زعشق تا به صبوری هزار فرسنگ است                                 دلی که عاشق و صابر بود مگر سنگ است

زلیخا  مرد از حسرت  که یوسف گشت زندانی                           چرا  عاقل کند  کاری که باز آرد پشیمانی

زلیخا گفتن و یوسف شنیدن                                                      شنیدن کی بود مانند دیدن

زمان خوشدلی ذریاب  دریاب                                                        که دائم در صدف گوهر نباشد

زمانه پندی آزاده  وار  داد مرا                                                   زمانه را چو نکو بنگری  همه پند است

زنامردمی ها نرنجد دلم                                                          که از چشم خود هم خطا دیده ام

زندگی زیباست  زشتی های آن تعبیر ماست                            در مسیرش هرچه نازیباست آن تقصیر ماست

زندگی یعنی همین که    اگه داری یا نداری                                            حقّتو بگیری اما    حقّو زیر  پا نذاری

زنهار که غافل از مکافات شوی                                  یکدم غفلت دوصد ندامت دارد(هرکس به جهان)

زهوشیاران عالم هرکه را دیدم غمی دارد                                    بزن بر طبل بی عاری که آنهم عالمی دارد

زیر دیوار بدن گنجی است یاب                                          خانه ی نور است و مار     و  اژدها

زین  دایره   مینا    خونین جگرم می ده                                تا حل کنم این مشکل در ساغر مینایی

ر

راز نهان دار وخموش  ور خمشی تلخ بود                                     آ  نچ جگر سوزه بود باز جگر سازه شود

رازی که با غیر نگفتیم  و نگوییم                                                                   با دوست بگوییم که او محرم راز است

راست چون سوسن و گل  از اثر  صحبت پاک                                          برزبان بود مرا  آنچه تو را در دل بود

راستی کن که راستان رستند                                                     در جهان راستان قوی دستند

راهی بزن که آهی بر  ساز آن  توان زد                شعری بخوان   که با  او   رطل گران توان زد(برآستان-قدخمیده)

رشته ای بر گردنم افکنده دوست                            تار و پودش از  محبتهای اوست(گه به کوفه گه)

رنج  خود  و  راحت یاران طلب                                        سایه ی خورشید سواران طلب

رندان تشنه لب را        آبي  نمي دهد  كس                                          گويي   ولي  شناسان  رفتند  از  اين  ولايت

رنگ قبول مردان سبز و سفید باشد                                       نقش خیال رویش  در هر  پسر(سپر)نباشد

رواق منظر چشم من آشیانه ی توست                                     کرم نما و فرود آ  که خانه   خانه ی توست

روز گار اندر کمین بخت ماست                               دزد   دائم   در پی خوابیده است

روزگاری شد و کس  مرد  ره عشق ندید                           حالیا چشم جهانی نگران من و توست

روزها  گر رفت   گو  رو    باك نيست                                                تو  بمان  اي آنكه جز تو  پاك  نيست

روی کسی سرخ نشد  بی مدد لعل لبت                                                  بی تو اگر سرخ بود از اثر  غازه بود

روی مقصود که شاهان به دعا می طلبند                           مظهرش  آینه ی طلعت درویشان است

ره برو بی ره   مرو   هرچند   ره پیچان بود                                     جو  مخر  گندم بخر    هر چند جو   ارزان  بود

رهرو آن نیست که گه تند و گهی خسته رود                                         رهرو آنست که آهسته و پیوسته رود

ریاست به دست کسانی خطاست                                                     که از دستشان دستها بر خداست

ریشه ی نخل کهنسال از جوان افزونتر  است                                     بیشتر دلبستگی باشد به دنیا  پیر را

د

دادند دو گوش و یک زبانت زآغاز                       یعنی که دو بشنو  و یکی  بیش مگوی(کم گوی و گزیده)

داند  آنکه   کیمیای دل است                                      که صفای خط از صفای دل  است

دانند جهانیان که در  عشق                                           اندیشه ی عقل معتبر نیست

دانی که چرا  خدا تو  را داده دو دست                       من معتقدم که اندر آن سری هست(یک دست که تا)

دائم  گل اين بستان  شاداب نمي ماند                                               درياب  ضعيفان را در وقت  توانايي

در   روی هر  سپیدی  خالی سیاه  دیدم               بالاتر از سیاهی رنگی دگر نباشد(ماترک سربگفتیم)

در  خرابی جای  می ساز  به رنج                                زانکه باشد   در   خرابی جای گنج

در  دل چو  بود عشق نگنجد  خرد  و عقل                    در مجلس خاص ملک       اغیار نگنجد(دهلوی)

در  ره  منزل لیلی  که خطرهاست  درآن               شرط اول قدم آنست که مجنون باشی

در  زلف  چون كمندش  اي دل  مپيچ  كا  نجا                                      سرها     بريده   بيني   بي  جرم   و    بي  جنايت

در  نيابد   حال  پخته     هيچ      خام                                                  پس سخن كوتاه      بايد        والسلام

در این درگه که گه گه که که و که که شود ناگه                         به امروزت مشو غره  که از فردا نه ای آگه

در این دنیا کسی بی غم نباشد                                                                   اگر باشد  بنی  آدم نباشد

در اين دنياي  بي حاصل كه مردانش عصا از كور ميدزدند             من از خوش باوري آنجا محبت جستجو كردم

در اين شب سياهم  گم  گشت  راه مقصود                                                از  گوشه اي برون   آي  اي  كوكب  هدايت

در بهاران کی شود سر سبز سنگ                                                 خاک شو  تا گل بروئی رنگ رنگ

در بیابان گر به شوق کعبه خواهی زد قدم                                         سرزنشها گر  کند خار مغیلان غم  مخور

در جوانی پاک بودن شیوه ی  پیغمبریست                                         ورنه هر گبری به پیری میشود پرهیزکار

در حفظ آبرو   زجان  سختتر بکوش                                               کاین آب رفته برنگردد به جوی

در حقیقت رهزن جان خودند                            راه  عقل و جان خود  را خود  زدند(گرشود بیمار دشمن باطبیب)

در حیرتم از این مردم پست                                                   این قوم زنده کش و مرده پرست

در خشک و تر بگشتم  مثلت دگر ندیدم                                           مثل تو خوبرویی  در خشک و تر نباشد

در دایره ای کآمدن  و رفتن ماست                                           آن را نه بدایت  نه نهایت پیداست

در دایره قسمت ما نقطه تسلیمیم                                                               لطف آن چه تو اندیشی حکم آن چه تو فرمایی

در دلم  بود که بی دوست نباشم هرگز                                      چه توان کرد که سعی من و دل باطل  بود

در   دیاری  که در آن نیست کسی  یار کسی                                 کاش هرگز که نیفتد به کسی کار کسی

در کارگه کوزه گری رفتم دوش                                              دیدم دوهزار کوزه گویا و خموش(ناگاه یکی کوزه)

در کف  شیر  نر  خونخواره ای                                           غیر تسلیم و رضا کو چاره ای

در کوی تو معروفم و از روی تو محروم                                                  گرگ آلوده و یوسف ندریده

در کوی عشق  شوکت شاهی نمی خرند                                                اقرار  بندگی کن  و اظهار  چاکری

در کوی نیکنامان ما را گذر ندادند                                                  گر  تو  نمی پسندی  تغییر  ده قضا  را

در من این عیب قدیم است و به در  می  نرود                                    که مرا بی  می  و معشوق  به سر  می نرود

در نمازم  خم  ابروي تو در ياد آمد                                                             حالتي  رفت  كه محراب به فرياد آمد

در نیابد حال پخته هیچ خام                                                              پس سخن کوتاه باید والسلام

درخت دوستی بنشان که کام دل ببار آرد                                     نهال دشمنی برکن که رنج بی شمار آرد

درد  درعالم فراوان است                                                            هر یکی را هزار درمان است

درد  و رنجم    حد  ندارد    ای خدا مرحم کجاست                                       من نکردم شکوه ای از کار  زار  زندگی

درد عشقي كشيده ام كه مپرس                                                                  زهر  هجري  چشيده ام   كه  مپرس

دردم از يار است   و درمان  نيز  هم                                                                      دل فداي او    شد  و جان  نيز  هم

درس ادیب ار  بود  زمزمه ی محبتی                                                                    جمعه  به مکتب آورد  طفل  گریز پای را

درشتی و نرمی بهم  در به است                                               چو رگزن که جرّاح و مرحم  نه است

دروغ مصلحت آمیز                                                                    به از راست فتنه انگیز

درون سینه ام  دردیست   گر گویم    زبان سوزد                                      گر نگویم  ترسم که مغز استخوان سوزد

درویش  رانباشد برگ سرای سلطان                                                           مائیم و کهنه دلقی  کآتش در آن توان زد

دریاب کنون که نعمتت هست به دست                                         کاین دولت وملک می رود دست به دست

دست  چو در سور اخ  داري از نيش مار انديشه كن                                      پاي چو در  گل نهي از خوف خار انديشه كن

دست در حلقه ی آن  زلف دوتا  نتوان کرد                                         تکیه بر عهد تو  وباد صبا نتوان کرد

دست طمع چو پیش خسان میکنی دراز                                    پل بسته ای که بگذری از آبروی خویش(صائب)

دشمن آن باشد که قصد جان کند                                        دشمن آن نبود  که خود  جان  می کند

دشمنی شیرین تر از اولاد  نیست                                                               شاخ گاوی    بدتر از داماد نیست

دل  فائز   تو عمداً   می کنی تنگ                                                             که تا جای کس دیگر  نباشد

دل اگر خداشناسي  همه در رخ علي بين                                           به علي شناختم من بخدا   قسم خدارا

دل به رغبت می سپارم جان به چشم مست یار                   گرچه هشیاران ندادند اختیار خود  به کس

دل عاشق هزاران درد     دارد                                                                    چه داند آنکه اشتر می چراند

دلا  خو  كن  به تنهايي  كه  از تنها  بلا خيزد                                            سعادت آنكسي دارد كه از تنها بپرهيزد

دلا دیده ی دور بین برگشای                                             در این  دیر   دیرینه ی دیرپای

دلا نزد  كسي بنشين  كه  او از  دل خبر دارد                                             بزير آن درختي رو كه او گلهاي  تر  دارد

دلگشا بی یار زندان بلاست                                                                      هر کجا  یار  است  آنجا دلگشاست

دلم را جز تو کس دلبر نباشد                                                               بجز شور  تو  ام  در  سر نباشد

دلم ز بس که گرفته است میل باغ ندارم                                                 بقدر آنکه گلی بو کنم دماغ ندارم

دلم محراب زیبایی چو ابروی  تو می خواهد                                                 بهانه کرده و تنها  گل روی تو می خواهد

دنیا اگر  از خوبرویان  لبریز  شود                                                 ما پشت به دوستان قدیمی نکنیم(ما در ره دوست)

دنیا نیرزد آنکه پریشان کنی دلی                                                                          زنهار بد مکن   که نکرده است عاقلی

دود اگر بالا  نشيند  كسر شان شعله نيست                                                                      جاي چشم ابرو نگير د گرچه او بالاتراست

دور گردون گر  دو  روزي بر مراد ما نرفت                                                       دائما    يكسان  نباشد  حال دوران  غم  مخور

دوست آن باشد که گیرد  دست دوست                                                     در پریشان حالی و درماندگی

دوست مشمار آنکه در نعمت زند                                            لاف یاری و برادر خواندگی

دوستان   در پرده   مي گويم  سخن                                                    گفته  خواهد   شد  به دستان نيز هم

دوستان عیب کنندم که چرا دل به تو دادم                                    باید اول به تو گفتن که چنین  خوب چرائی

دوستت دارم و  دانم  که توایی   دشمن جانم                  از چه با دشمن جانم شده ام دوست ندانم(خراسانی)

دوش بر یاد حریفان به خرابات شدم                                  خم  می     دیدم  و  خون  در  دل و پا   در گل  بود

دولت همه   زاتفاق خیزد                                              بی دولتی از نفاق خیزد

دیدی که مرا هیچ کسی یاد نکرد                             جز غم که هزاران آفرین بر غم باد

دیر اگر آمده شیر آمده عذرش بپذیر                                  که دل از چشم سیه ،عذر پذیر   آمده است

دیر باید که سرّ  آدمی                                            آشکار گردد از بیش و کمی

دیریست که دلدار پیامی نفرستاد                             ننوشت سلامی و کلامی نفرستاد

خ

خار  ناچيزم     مرا در بوستان  مقدار نيست                                                   اشك  بي قدرم  ز  چشم آشنا    افتاده  ام

خاک سیه بر سر  او   کز  دم  تو  تازه نشد                                                 یا همگی رنگ شود  یاهمه    آوازه شود

خاك بودم  آب   گشتم   گل شدم                                                                         عالمي گل كردم آخر دل  شدم

خال مه رویان سیاه و دانه ی فلفل سیاه                                                                      هردو جانسوزند اما  این کجا و آن کجا

خدا کشتی آنجا که خواهد برد                                                                        اگر ناخدا جامه برتن درد

خدا گر زحکمت ببندد  دری                                                               زرحمت گشاید در دیگری

خداوندا به فرياد دلم رس                                                                    كس  بي كس  تو ايي  ما مانده  بي كس

خدایا  چنان  کن سرانجام  کار                                                                            تو خشنود باشی و ما رستگار

خدايا رحمتت درياي عام است                                                               از آنجا قطره  ي    ما  را  تمام است(عطار)

خرج  که از کیسه ی مهمان بود                                                        حاتم طایی  شدن آسان بود

خرد  خود یکی خلعت ایزدیست                                                                   از اندیشه دور است و دور از بدیست

خستگان را چو طلب باشد  و قوت نبود                           گر  تو بیداد کنی شرط مروت نبود(ماجفا-گرمدد-چون طهارت)

خسروان قبله حاجات جهانند ولی                                           سببش بندگی  حضرت درویشان است

خشت اول چون نهد معمار کج                                                          تا ثریا میرود  دیوار کج

خنده ی تلخ من از گریه غم انگیز تراست                                          کارم از گریه گذشته که   به آن می خندم

خو دسراپرده ی قدرش  زمکان بیرون است                               آنکه ما   درطلبش جمله جهان گردیدیم(آب درکوزه وما)

خواهی که جهان در کف اقبال تو باشد                                       خواهان کسی باش که خواهان تو باشد

خواهی که سخت و سست جهان بر تو بگذرد                                     بگذر ز عهد  سست و سخنهای سخت خویش

خوبرویان جهان  رحم ندارد دلشان                                            باید از جان گذرد هرکه شود عاشقشان(روز اول)

خوبی  که از حد بگذرد                                                              نادان    خیال بد کند

خوشا آنانکه هر  از  بر ندونند                                                              نه حرفی درنویسند و نه خوانند

خوشتر از هر دوجهان آنجا بود                                                           که مرا با تو سرو سودا بود

خوشتر آن که سرّ دلبران                                                             گفته آید در حدیث دیگران

خون  خود  را گر بریزی بر زمین                                                              به  که  آب  روی  ریزی  در کنار

خیز   و در  کاسه ی  زر  آب  طربناک  انداز                                                   پیشتر  زانکه شود  کاسه سر خاک انداز

ح

حاصل نشود  رضای سلطان                                                                 تا خاطر بندگان نجویی(خواهی که خدای برتو)

حافظ به  ادب  باش  که  واخواست نباشد                                                 گرشاه پیامی به غلامی نفرستاد

حافظ خلوت نشین دوش به میخانه شد                                  از سر پیمان برفت با سر پیمانه شد

حافظا علم و ادب  ورز   که در مجلس خاص           هر که  را نیست  ادب  لایق صحبت نبود(ماجفا-گرمدد-چون طهارت)

حال نادان را زنادان به نمی داند کسی                                                            گر چه  در  دانش  فزون از بو علی سینا بود

حذر کن  ز نادان   ده   مرده  گوی                                                                چو  دانا  یکی  گوی  و پرورده  گوی

حرفم همه  از  مغز  است  از پوست  نمي گويم                                                   آن را كه بجز من نيست من  اوست نمي گويم

حریص را نکند  نعمت  دو  عالم سیر                                                                                همیشه  آتش  سوزنده اشتها دارد

حسنت نيازمند  تماشاي ناز     نيست                                                 اما    ز   ذوق  جلوه  خود بي نياز نيست(عرفي)

حيف از طلا كه خرج مصلا كند كسي                                                      حيف از كسي كه برد   رنج بهر ناكسي

چ

چرا  اين  رنگ  بي  بو مي فروشي                                                                             چرا  پاي خود  از مردم  نپوشي

چرا چندين  فضولي مي كني  تو                                                                                 ظلومي  و  جهولي  مي كني تو(عطار)

چرا چون لاله خونین دل نباشم                                                                                  که با مانرگس او سر گران  کرد(آه از ان نرگس)

چراغی را که ایزد برفروزد                                                                            هرآنکس پف کند ریشش بسوزد

چشمت  به غمزه  مارا     خون  خورد  و مي پسندي                                                     جانا   روا  نباشد   خونريز  را  حمايت

چمن بي همنشين زندان جان است                                                                                  صفاي بوستان از دوستان است

چنان با نیک و بد سر کن که بعدازمردنت عرفی                                                              مسلمانت به زمزم شوید و هندو بسوزاند

چند می گویی سخن از درد و رنج دیگران                                                                          خویش را اول مداوا کن کمال اینست و بس

چنین است رسم سرای درشت                                                                       گهی پشت به زین و گهی   زین به پشت

چو با منی پیش منی در یمنی                                                                                   چو بی منی پیش منی در یمنی

چو خروسي تو  كه  وقتي    نشناسي   ور نه                                                                       من  به   هر  عر بده اي   بي محلي ساخته ام

چو گویی که وام خرد توختم                                                                                   همه هرچه بایستم آموختم(چنان نغز بازی)

چو مي بيني كه نابينا  و  چاه  است                                                                          اگر خاموش بنشيني  گناه  است

چو نتوان راستی را درج کردن                                                                           دروغی را چه باید خرج کردن

چو نشنوی سخن اهل دل مگو خطاست                                                                     سخن شناس نه ای  جان من خطا ایینجاست

چو هم کاه از من و هم کاهدانم                                                                            دلیل اینهمه  خوردن  ندانم

چوآید آن نگار عالم آرا                                                                                              تجلی می دهد وجه    خدار(بقیه الله)

چون از  او گشتی همه چیز از تو گشت                                                                      چون از او گشتی همه چیز از تو گشت

چون آب به جویبار و  چون باد بدشت                                                                   روزی دگر از نوبت عمرم بگذشت

چون به دریا می توانی راه یافت                                                                               سوی یک شبنم چرا باید شتافت

چون به دست خویشتن بستی تو پای خویشتن                                                                      هم بدست خویش واکن   کمال اینست و بس

چون دلارام میزند شمشیر                                                                                      سر ببازیم و روی نگردانیم

چون سر آمد  دولت  شبهاي  وصل                                                                                                بگذرد  ايام  هجران  نيز  هم

چون طهارت نبود   کعبه و بتخانه یکیست                        نبود  خیر  در آن خانه  که عصمت  نبود(ماجفا-گرمدد-خستگان)

چون غرض آمد هنر پوشیده شد                                                                            صد حجاب از دل بسوی دیده شد

چون فرو مانی به سختی  تن به عجز   اندر منه                                                             دشمنان را پوست برکن دوستان راپوستین

چون قافیه به تنگ  آید                                                                                                            شاعر به جفنگ آید

چون میسر نیست بر من کام او                                                                                 عشق بازی  می کنم  با نام  او(من نشستم)

چون همسفر عشق شدی مرد سفر باش                                                       هم منتظر حادثه هم فکر خطر باش

چونکه  با کودک سروکارت فتاد                                                                                                  هم زبان کودکی باید گشاد

چویکبار گفتی  مگو  باز پس                                                                      که حلوا چو یکبار خوردند بس(سخن گرچه دلبند)

چه  کج رفتاری ای چرخ چه بد کرداری ای چرخ سرکین داری ای چرخ نه دین داری نه آیین نه آیین داری ای چرخ

چه خوش است حال مرغی که قفس ندیده باشد                                                 چه نکوترآنکه مرغی زقفس پریده باشد

چه خوش گفت آن پیر  دارو فروش                                                                    شفا بایدت داروی تلخ نوش

ج

جان  كه از  عالم  علويست  يقين  ميدانم                                                             رخت  خود  باز   بر آنم كه   هما  نجا     فكنم

جز  راست نباید  گفت                                                                                       هر راست نشاید گفت

جمعی نکوشیده رسیدند  به  مقصود                                                                               جمعی دویدند و به مقصد نرسیدند

جوان اگرچه  قوی  یال و پیلتن باشد                                                          به جنگ دشمنش  از هول بگسلد پیوند

جهان از نور ذات او مزين                                                                                         صفات از  ذات او پيوسته روشن  (عطار)

جهان فانی و باقی  فدای  شاهد و ساقی                                                             که سلطانی عالم را طفیل عشق میدانم

جهان فاني و باقي  فداي  ساغر و ساقي                                                                          كه سلطاني عالم را طفيل عشق مي دانم

ث

ثبات كوه پيش از قوت باد                                                  زهر بادي گياه آيد به فرياد(عطار)

ثنايي گو بر ارباب بينش                                                     سزاي صدر  و بدر  آفرينش

ت

تا   بدا نجا  رسید   دانش  من                                                      که بدانم  همی  که نادانم

تا   کج   نبود     کمان  قاضی                                                                      از تیر  مجوی  راست  بازی

تا تو نگاه مي كني  كار من آه كردن است                                                        اي به فداي چشم تو  اين چه نگاه كردن است

تا توانی  در  جهان  همراه   اهل  درد باش                                                              یا مبر  نامی زمردی  یا همیشه مرد باش

تا خدا بنده نوازست به خلقش چه نیاز                                                می کشم ناز  یکی تا به همه  ناز  کنم)نازم به ناز(

تا رو پود هستی ام  برباد رفت اما نرفت                                                                    عاشقیها از دلم  دیوانگیها از سرم

تا مست نباشی  نبری  بار  غم  یار                                                                 آری شتر  مست کشد بار گران را

تا نکنی جای  قدم استوار                                                                                                  پای  منه در طلب هیچ کار

تا نگردی آشنا زین پرده رمزی   نشنوی                                                       گوش نامحرم نباشد جای پیغام و سروش

تا نگردی بی خبر از  جسم  و جان                                                                کی خبر       یابی ز جانان   یک  زمان

تا نگرید  طفلک  حلوا فروش                                                               دیگ بخشایش  نمی آید بجوش

تا نگرید طفل کی نوشد  لبن                                                                    تا نگرید  ابر کی جوشد  چمن

تا نگویی  یاعلی  رونق  نگیرد هیچ کار                                                    لا فتی الا  علی  لا سیف الا ذوالفقار

تامرد     سخن     نگفته          باشد                                                                       عیب  و هنرش نهفته باشد

ترحم بر پلنگ تیز  دندان                                                                              ستمکاری بود بر گوسفندان

ترسم نرسی به کعبه ای اعرابی                                                                           این ره که تو می روی به ترکستان است

ترک دنیا  به  مردم آموزند                                                                      خویشتن  سیم و غله  اندوزند)عالمی را که(

تغاری بشکند  ماستی بریزد                                                                                                        جهان گردد  بکام کاسه لیسان

تقصیر کسی نیست که اینگونه غریبیم                                                           شاید که خدا خواست که دلتنگ بمیریم

تکیه بر جا ی بزرگان نتوان زد  به گزاف                                                                        مگر اسباب بزرگی همه  آماده کنی

     تني  پوشيده  داري  جان  عريان                                                                            لب  پر خنده داري   چشم   گريان

تو  اول بگو   با کیان دوستی                                                                      تا بگویم  که  تو  کیستی

تو از هر در  كه باز آيي  بدين  خوبي و زيبايي                                               دري باشد كه از رحمت  بروي  خلق بگشايي

تو با اين حسن نتواني كه روي از خلق در پوشي                                     كه همچون  آفتاب از جام وحور از  جامه  پيدايي

تو بندگی چو گدایان به شرط مزد مکن                                                              که خواجه  خود  روش بنده پروری داند

تو پای  به راه   نه  و  هیچ  مپرس                                                                     خود  راه بگویدت که چون باید رفت

تو پنداری که بدگو  رفت و جان برد                                                    حسابش با  کرام الکاتبین است

                     تو چه دانی  ذوق آب دیدگان                                                             عاشق نانی  تو چون  نادیدگان)گر تو این انبان(

      تو را تحمل امثال ما بباید کرد                                                            که هیچکس نزد  بر درخت بی بر    سنگ

تو را تیشه دادم که هیزم کنی                                                                                     ندادم که ریشه ی مردم کنی

تو مپندار که مجنون  سرخود مجنون شد                                                      از سمک تا به سهایش  کشش لیلی بود

تو مو مي بيني و من پيچش مو                                                                           تو ابرو من اشارتهاي ابرو

تواضع  ز گردن  فرازان نكوست                                                                       گدا  گر تواضع كند  خوي اوست

تواضع ز گردن فرازان نکوست                                                                  گدا  گر تواضع کند  خوی اوست

توبه بر لب سبحه بر کف  دل پر از شوق گناه                                                          معصیت را خنده می آید زاستغفار ما

توبه تقصیرخودافتادی از این در محروم                                                        از که می نالی و فریاد چرا میداری

تیرعشق تو سزاوار دل تیره ی ماست                                                      بنگر اکنون که به سویت چو کمان آمده ایم

تیغ بران گر بدستت داد چرخ  روزگار                                              هرچه می خواهی ببر اما نبر نان کسی

تيره ي آه يك رفيق  در صدف نگاه توست                           اي ز   وفا  نبرده رگ  ،  اين چه نگاه كردن است

پ

پای  در زنجیر  نزد دوستان                                                                               به که با بیگانگان در بوستان

پاي  سگ بوسيد  مجنون خلق  گفتند اين  چه بود                                           گفت اين سگ گاهگاهي كوي ليلي رفته بود

پر پروانه شکستن نه نشان هنر  است                                                                    گر توانی بشکن  شاه پر  شاهین  را

پرستش به  مستی است در کیش مهر                                                                        برون اند زین جرگه هوشیارها

پرو  بال ما بریدند  و  در قفس گشودند                                                                         چه بدا که بسته مرغی که پرش شکسته باشد

پس بگردید  و  بگردد  روزگار                                                                              دل  به  دنیا  در  نبندد   هوشیار(ای که دستت)

پس بگرديد و بگردد روزگار                                                                                                تا به دنيا دل نبندد هوشيار

پسر کو ندارد نشان از پدر                                                                                                     تو بیگانه خوانش    نخوانش   پسر

پشمینه پوش  تند  خوی                                                                                          از  عشق نشنیدست  بوی

پشه   کی داند     این  باغ از کی  است                                                         در بهاران   زاد  و مرگش  در    دی  است

پند من بشنو  به جز  با نفس شوم بدسرشت                                                باهمه عالم مدارا کن  کمال این است و بس

پی گنج        بردند  بسیاررنج                                                                                                        کنون خاک ریزند به سر چوگنج

پیری  چه دردیست  تعمیر  ندارد                                                                   ویران  شود آن خانه که یک پیر ندارد

پیش  دیوار آنچه  گویی  هوش  دار                                                                 تانباشد  در پس  دیوار گوش